In de zorg wordt vaak gedacht dat de zorgverlener degene is die het weet. Die de antwoorden paraat heeft, richting geeft, structuur biedt en de cliënt helpt om weer grip te krijgen. Maar hoe eerlijk is dat beeld eigenlijk? En belangrijker: hoe helpend is het?
Want achter elke zorgverlener schuilt een mens. Een mens dat net zo kwetsbaar is als degene die tegenover hem of haar zit. Een mens dat ook zoekt, twijfelt, probeert, faalt, leert en groeit. En misschien ontstaat er juist daar, in die gedeelde kwetsbaarheid, de mooiste vorm van verbinding. In welke opleiding komt dit wekelijks terug? Geen opgedirkte ‘POP’-versies, maar echte praktijkervaringen die raken aan jouw levensverhaal. Kennis vergaren is één ding, levenswijsheid is iets heel anders, maar voor mij persoonlijk maak je daar wel het verschil.
De illusie van één waarheid
We worden vaak opgevoed met het idee dat er zoiets bestaat als dé waarheid. Een vaste route, het juiste antwoord, maar in de praktijk van het leven, en zeker in de zorg, blijkt dat niet te bestaan. Iedereen draagt zijn eigen waarheid. Gekleurd door ervaringen, door pijn, door verlangen, door hoop. Door wat we hebben geleerd, maar ook door wat we nooit hebben gekregen.
Wanneer een zorgverlener durft te zeggen: “Ik weet het ook niet altijd”, opent dat een deur. Het maakt ruimte, het haalt de druk weg. Het nodigt uit tot eerlijkheid, tot menselijkheid, want wat is eigenlijk een waarheid en wie bepaalt dat? Misschien is echte zorg wel het samen onderzoeken. Het durven erkennen dat er meerdere wegen naar Rome leiden. De cliënt vragen wat ze nodig hebben in zowel reguliere zorg, maar ook of iemand steun haalt uit de complementaire zorg. Durf het eens te vragen! Er is geen pad dat voor iedereen klopt, denk eens voorbij alle voorgekauwde lijstjes.
De vraag achter de vraag
Wanneer je als professional de waarheid van de ander gaat zien, écht gaat zien, verandert er iets. Je gaat luisteren voorbij de woorden. Je voelt de pijn achter de boosheid, de angst achter de weerstand, het verlangen achter het gedrag. En je gaat jezelf vragen stellen: Is wat ik denk dat klopt, wel waar? Of kijk ik door mijn eigen bril? Durf ik mijn eigen aannames te bevragen? Pas dan ontstaat er echte diepgang. Dan ontmoet je de mens achter de cliënt, maar ook jezelf.
Kwetsbaarheid is niet eenzijdig
We praten veel over cliënten die kwetsbaar zijn. Maar kwetsbaarheid werkt twee kanten op. Een zorgrelatie wordt pas werkend als beide mensen die erin staan bereid zijn om hun menselijke kant toe te laten. Wat als een cliënt blijft schoppen tegen begeleiding, van zorgverlener naar zorgverlener hopt, niets en niemand lijkt te vertrouwen? Dan is het soms nodig om ook die spiegel terug te geven: Durf je zelf wél kwetsbaar te zijn? Durf je te erkennen dat je zelf ook fouten maakt? Durf je liefde toe te laten, in plaats van alles weg te duwen?
Verbinding heeft een sleutel: liefde
En liefde vraagt moed. Moed om te zeggen: “Ik weet het niet, ik voel me alleen, ik ben bang, ik heb je nodig.” Maar ook moed om te zeggen: “Ik zie jouw pijn, maar ik zie ook dat je je verstopt. Durf je uit die schaduw te komen?”
Verbinden is tweerichtingsverkeer
Verbinding ontstaat niet als één persoon blijft geven en de ander alleen maar neemt. Het ontstaat ook niet wanneer iemand steeds het verhaal naar zichzelf toetrekt, zonder ruimte voor de ander. Werkelijke verbinding ontstaat wanneer beide mensen bereid zijn om te: luisteren, voelen, erkennen, spiegelen, leren en soms… toegeven dat ze fouten hebben gemaakt.
Een zorgverlener die dat kan, nodigt de cliënt uit om ook mens te zijn. Om niet alleen te vechten, maar ook te ontvangen. Om niet alleen zijn gelijk te willen halen, maar ook open te staan voor een ander perspectief.
Zorg is uiteindelijk niet iets dat je dóet, het is iets dat je bent
Het is het durven laten zakken van je professionele masker, zonder je grenzen te verliezen. Het is elkaar ontmoeten in eerlijkheid. Niet als expert en cliënt, maar als twee mensen, allebei onderweg.
En in die ontmoeting ontstaat iets wat geen protocol kan vangen:
Werkelijke verbinding
Werkelijke groei
Werkelijke menselijkheid
Werkelijke eerlijkheid
Werkelijke stappen om verder te mogen groeien, allebei
Blog 96
Laura Potters
SeeZen
Reactie schrijven