Bureaucratie

We zitten vastgeroest in een verzonnen systeem waarin de kosten overal dubbel door het plafond gaan, zorgverleners het liefst gewoon met de patiënt bezig willen zijn, en alles steeds duurder wordt omdat elke handeling eerst langs tien loketten, vijf regels en drie verplichte vinkjes moet.

 

Een voorbeeld

Twee weken geleden moest ik naar de kaakchirurg in Dordrecht, een plek waarvan ik vanuit meerdere kanten had gehoord dat ik daar vooral niet moest zijn, omdat het daar écht niet goed zou zijn. Toch ging ik wel, juist omdat ik graag mijn eigen ervaring wil vormen en steeds beter leer om alles wat anderen zeggen niet automatisch voor waarheid aan te nemen. Ik heb een eigen denkvermogen, en ik mag dat gelukkig ook gebruiken.

 

De aanmelding

Toen ik bij de kaakchirurg aankwam, vroeg ze om mijn legitimatie, wat ik volledig logisch vind, maar daarna ook om een verwijsbrief, en daar raakte ik even in de war. Een paar maanden geleden was er namelijk al een kies getrokken en op de foto zagen ze toen dat de andere kant van mijn kaak ook aandacht nodig had, waarvoor ik een afspraak kon maken. Prima. Alleen vroeg ik me nu af of dit ineens weer een nieuwe verwijzing via de tandarts moest zijn, terwijl ik inmiddels al eerder door de deuren van de kaakchirurgie was gegaan en hij het probleem toch niet voor niets op die foto had gezien.

 

Geregel

Er werd gebeld, en nog eens gebeld, met mijn tandarts, iets wat ik vooral heel erg vond voor zowel het personeel als voor de tandarts zelf. Is dit werkelijk waar zij hun tijd aan moeten besteden, terwijl ze er zijn om mensen te helpen en zorg te verlenen? Is dit wat de patiënt nodig heeft? Natuurlijk niet. En kost dit geld? Enorm veel geld.

 

We hebben met z’n allen geleerd om op exact dezelfde manier te denken: via die ene deur moet het, anders kan het niet. Iedereen is druk bezig het systeem in stand te houden, en wat me daarin altijd blijft verbazen is dat we blijven bezuinigen op de achterkant van de zorg, oftewel de patiënt, terwijl aan de voorkant, de bureaucratie, het grootste lek zit. Met als verbindende factor macht, en ondertussen zijn we allemaal de dupe.

 

De ingreep

Uiteindelijk werd ik naar binnen geroepen en kon de ingreep toch plaatsvinden, wat tegelijkertijd een gevoel van opluchting én angst gaf. Ik hou namelijk al niet van tandartsen, dus een kaakchirurg voelt voor mij als tandarts-plus-plus. Gelukkig stond er een ontzettend fijne assistente naast me die precies aanvoelde wat ik nodig had, en dat is op zo’n moment eigenlijk alles wat een patiënt nodig heeft: geen extra uitleg, geen formulieren, maar pure empathie.

 

Naar huis

Een half uur later stond ik weer buiten en kon ik beginnen aan mijn herstel, waarbij ik gelukkig geen pijn had, maar wel een dikke wang die later nog allerlei kleuren aannam. Je zou bijna denken dat ik een flinke stoot had gekregen. Toen ik met een nog wat bloedende mond naar buiten liep, merkte ik hoe mensen me aankeken, met die typische “zielige blik”, en ineens voelde ik heel scherp hoe dat moet zijn als je dagelijks iets bij je draagt dat als ‘anders’ wordt gezien. Mensen staren, vaak zonder het door te hebben, en dat maakte me op dat moment ineens heel bewust.

 

Voicemail

De tandarts had ondertussen een voicemail achtergelaten met de vraag of ik even een afspraak kon maken om tien minuten langs te komen, zodat de verwijsbrief alsnog in orde kon worden gemaakt. En daar snapte ik echt even niets van, want ik was al geholpen. Wat was dit nu weer? Blijkbaar waren ze er onderling niet uitgekomen. Ik belde direct terug, zo goed en kwaad als mijn stem het toeliet, en een uur later kreeg ik te horen of ik misschien zelf even de afdeling wilde bellen om te vragen of alles doorgestuurd kon worden naar de tandarts. En eerlijk is eerlijk: ik snap de tandarts ook heel goed, want hier is niemand schuldig behalve het systeem zelf. Iedereen zit vast in regels waar je niet omheen kunt, en als je er met wat afstand naar kijkt, is het bijna fascinerend hoe ingewikkeld we het met z’n allen hebben gemaakt. Op dat moment wilde ik vooral gewoon even op de bank liggen.

 

Controle

Vandaag was de controle en op dit moment is alles goed, al zeg ik dat altijd heel voorzichtig, omdat mijn gebit me regelmatig weet te verrassen ondanks dat ik er goed voor zorg. Het schijnt bij me te horen. Er was zelfs ruimte om het hele voorval te bespreken en om te benoemen dat ik het ook voor hen vervelend vond, waardoor ik me echt gezien en gehoord voelde.

 

Voor mij krijgt de afdeling kaakchirurgie in Dordrecht dan ook een dikke tien.

 

En misschien kunnen wij als patiënten daar zelf ook een stap in zetten, door niet boos binnen te lopen, maar ook te zien hoe druk de andere kant het heeft en dat dingen soms anders lopen dan je had gehoopt. Door dat simpelweg te benoemen, ontstaat er ruimte en wordt direct zichtbaar dat we allemaal mensen zijn. Het gaat niet altijd zoals jij het zelf in je hoofd hebt, en kun je er dan toch mee om gaan?

 

Mensen in een zorgsysteem dat qua mogelijkheden ongelooflijk ver is ontwikkeld, maar in het vastleggen, verantwoorden en noteren soms verandert in een groot poppenkasttheater. En dat is echt niet de keuze van al die mensen.

 

Kom op politiek, durf de macht te doorbreken, en durf eens op een hele andere manier op te staan voor dit probleem.

 

Misschien iets minder formulieren.

Misschien iets meer humor.

En vooral: meer mens, want aandacht kunnen en mogen hebben voor elkaar, omdat er WEL tijd is, dat geneest al een heleboel! En dat bespaart enorm veel kosten.

 

Blog 99

Laura Potters

SeeZen